Sa'y Rehberi | Bireysel Umre Rehberi

Sa'y Nedir?

Sa'y (سَعْي), Mescid-i Haram içindeki Safa ve Merve tepecikleri arasında yedi gidip-gelme yapmaktır. Arapçada "aramak, koşturmak" anlamına gelir.

Sa'y; Hz. İbrahim'in eşi Hz. Hacer'in, küçük oğlu İsmail'e su bulmak için iki tepe arasında koştuşunu canlandırır. Bu çabanın ardından Allah'ın emriyle Cebrail'in kanatlarıyla yerde su fışkırdı — bu Zemzem Kuyusu'nun hikâyesidir.

"Şüphesiz Safa ile Merve, Allah'ın nişanelerindendir…" (Bakara 158)

Sa'y — Temel Bilgiler

Bilgi	Detay
Başlangıç	Safa tepesi
Bitiş	Merve tepesi
Tur sayısı	7 (Safa→Merve = 1 tur, Merve→Safa = 2 tur, … Safa→Merve = 7. tur)
Toplam mesafe	≈ 3.15 km (7 × 450 m)
Abdest	Zorunlu değil; ancak tavsiye edilir
Erkekler için	Yeşil neon ışıklı direkler arasında (≈50 m) hızlı yürüyüş (harwala)
Kadınlar için	Tüm mesafede normal yürüyüş
Zeminde / asansörle	Engelliler ve yaşlılar için tekerlekli sandalye ve yardımcı servis mevcut

Sa'y Güzergâhı: Mas'â

Safa ile Merve arasındaki geçiş koridoruna Mas'â (المسعى) denir. Mescid-i Haram'ın içindedir, iklim kontrolü yapılır, geniş ve aydınlıktır.

Safa, Kâbe'nin güney-doğusunda yaklaşık 130 m uzaklıktadır
Merve, kuzeyde yaklaşık 300 m uzaklıktadır
Aralarındaki mesafe yaklaşık 450 m
Mas'â'nın genişliği yaklaşık 20 m (iki yönlü şerit + orta engelli bölümü)

Sa'y Adımları

1. Safâ Tepesine Çıkmak

Tavafı ve iki rekât Makam-ı İbrahim namazını tamamladıktan sonra Safa'ya yürüyün.

Safâ'ya yaklaşırken:

"İnne's-Safâ ve'l-Mervete min şe'âirillah, febdeu bimâ bede'allahu bih" (Şüphesiz Safa ile Merve Allah'ın nişanelerindendir; Allah'ın başladığıyla başlıyorum)

Tepede Kâbe'ye yönelin (kıble yönü), ellerinizi kaldırarak üç kez:

"Allahu ekber, Allahu ekber, Allahu ekber, lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehu'l-mülkü ve lehu'l-hamdu yuhyî ve yümît ve hüve 'alâ külli şey'in kadîr"

Ardından istediğiniz dilde samimi duanızı yapın. Bu en önemli dua anlarından biridir.

2. Merve'ye Yürümek (1. Tur)

Safa'dan Merve'ye doğru yürüyün. Yeşil ışıklandırmalı direkler arasındaki kısımda (yaklaşık 50 m), erkekler harwala (hafif koşu) yapar; kadınlar normal adımlarla yürür.

3. Merve'de Dua

Merve'de de kıbleye yönelip Safa'da yaptığınız duayı tekrarlayın.

4. Safa'ya Geri Dönüş (2. Tur)

Merve'den Safa'ya dönmek bir tur daha sayılır. Aynı şekilde devam edin.

5. Yedi Turu Tamamlamak

Turlar şöyle sayılır:

Safa → Merve: 1. tur
Merve → Safa: 2. tur
Safa → Merve: 3. tur
... (devam eder)
7. tur Merve'de biter

Sa'y Duaları

Sa'y için özel belirlenmiş dualar yoktur; Hz. Peygamber'in sa'y sırasında zikir yaptığı ve dua ettiği bilinmektedir.

Turlar arasında okunabilecek dualar:

Tekbir ve Tehlil:

"Allahu ekber, Allahu ekber, lâ ilâhe illallah, Allahu ekber ve lillahi'l-hamd"

Salavat:

"Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed"

Günah bağışlanma duası:

"Rabbenâ zulemnâ enfüsenâ ve in lem tağfir lenâ ve terhamnâ le-nekûnenne mine'l-hâsirîn" (Rabbimiz! Kendimize zulmettik; eğer bizi bağışlamaz ve bize acımazsan gerçekten ziyan edenlerden oluruz — A'raf 23)

Pratik Bilgiler

En İyi Saatler

Sabah namazı sonrası (Fecr vakti) görece boştur
Öğle ve ikindi vakitleri kalabalık olur
Gece yarısından sonra da nispeten rahat olabilir

Su Bulunurluk

Mas'â boyunca çeşitli noktalarda Zemzem suyu içme istasyonları mevcuttur. Sa'y uzun mesafeli olduğundan su içmek hem serbest hem tavsiye edilir.

Engelliler ve Yaşlılar

Tekerlekli sandalye: Ücretli olarak kiralanabilir veya aile üyeleri tarafından iterek sa'y yapılır
Golf arabası benzeri elektrikli araçlar: Bazı dönemlerde hizmet vermektedir

Sa'y ile İlgili Fıkhî Bilgiler

Konu	Hüküm
Sa'y'ın hükmü	Umre'nin rüknü (farzı) — terk edilirse umre geçersiz
Abdest şartı	Gerekli değil; abdestli yapmak müstahab
Hayızlı kadın	Sa'y yapabilir (tavaf yapamaz)
Sa'y sırası	Tavaftan sonra yapılması şarttır; tavaftan önce sa'y geçersiz
Ara verme	Namaz vakti girince durdurulup namazdan sonra devam edilir
Tekerlekli sandalye	Caizdir; kendisi hareket ettirme yükümlülüğü yoktur

Sık Yapılan Hatalar

Merve'den başlamak — Sa'y mutlaka Safa'dan başlar
Tur sayısını yanlış saymak — Safa→Merve = 1 tur; 7. tur Merve'de biter. Safa'da bitmez.
Harwala'yı yeşil direkler dışında da koşmak — Koşmak yalnızca yeşil işaretli ~50 m'lik kısımda
Sa'y'ı tavaftan önce yapmak — Geçersizdir; önce tavaf, sonra sa'y
Sa'y sırasında hayızsanız diye kadının sa'y'ı bırakması — Sa'y hayızda da yapılır; yalnızca tavaf ve mescide giriş yasaktır